Ngày 21/10/2026, dự án PHP phát hành các phiên bản 8.5.12, 8.4.27, 8.3.36 và 8.2.35 để sửa hai lỗ hổng nghiêm trọng mà theo thông báo của dự án có thể cho phép thực thi mã từ xa (remote code execution, RCE) mà không cần xác thực. Hai lỗ hổng mang mã CVE-2026-109618 và CVE-2026-109619, được gọi chung là PHP2Shell, cùng có điểm 9,2 trên thang CVSS v4.0. Theo thông báo, mọi bản cài đặt PHP đang phục vụ yêu cầu web đều có rủi ro, gồm PHP-FPM, Apache với mod_php, php-cgi, FrankenPHP và LiteSpeed. Rủi ro cao nhất nằm ở mod_php, nơi đã có mã khai thác được trình diễn, cho phép một yêu cầu không xác thực kích hoạt cuộc tấn công trước khi bất kỳ dòng mã ứng dụng nào kịp chạy.
Một tuần sau, câu hỏi đã chuyển từ “lỗ hổng có khai thác được không” sang “hệ thống đã bị khai thác chưa”. Ngày 26/10, Cơ quan An ninh mạng và An ninh hạ tầng Mỹ (CISA) đưa cả hai lỗ hổng vô danh mục Known Exploited Vulnerabilities (KEV, các lỗ hổng đã bị khai thác thực tế), cùng ngày BleepingComputer đưa tin về ca thực thi mã từ xa đầu tiên được xác nhận ngoài thực tế. Với doanh nghiệp tại Việt Nam và Đông Nam Á, nơi PHP chạy phía sau rất nhiều website công ty, cửa hàng trực tuyến và bảng điều khiển hosting, việc cần làm gồm hai phần: vá mọi môi trường chạy PHP, kể cả những bản nằm ẩn bên trong sản phẩm khác, rồi kiểm tra liệu đã có ai vô hệ thống trước khi vá hay chưa.
Diễn biến vụ việc
- 11/8/2026: Trong một đợt kiểm tra mã nguồn thuộc chương trình Patch the Planet của OpenAI, nhà nghiên cứu Ryan A của công ty bảo mật Calif báo cáo một lỗi thực thi mã từ xa không điều kiện, có cùng nguyên nhân gốc với sự cố hết bộ nhớ (out-of-memory, OOM) mà các lập trình viên PHP đã phát hiện từ năm 2024, theo PHP Foundation. OpenAI độc lập báo cáo cùng nguyên nhân gốc; Wiz bổ sung các hướng tấn công ngày 24/8 và OpenAI ngày 18/9. Theo Dân trí, Calif do kỹ sư Thái Dương (Dương Ngọc Thái), sinh tại TPHCM, điều hành.
- 17/10: Amazon Threat Intelligence ghi nhận lần thử khai thác đầu tiên nhắm vô một máy chủ mồi (honeypot) của hãng, xuất phát từ một mạng ẩn danh thương mại, bốn ngày trước khi có bản vá. Amazon cho biết chưa rõ các lần thử này có thành công trên hệ thống thực hay không, theo BleepingComputer.
- 20/10: Khoảng 15:00 UTC, hai mã CVE bắt đầu lan truyền trên mạng, kèm thời điểm phát hành sai và điểm CVSS sai là 10,0, nhưng không có chi tiết kỹ thuật. PHP đăng thông báo trước lúc 19:30 UTC và dời ngày phát hành sớm lên một ngày. Khoảng 20:00 UTC, Calif đăng nhầm một đoạn video trình diễn mã khai thác thử nghiệm (proof of concept, PoC); các bản sao lan nhanh và theo PHP Foundation, đoạn video đã góp phần đẩy nhanh việc phát triển nhiều PoC khác nhau.
- 21/10: Lúc 07:41 UTC, Chainguard phát hành các image đã vá sớm hơn thời điểm công bố phối hợp hơn sáu tiếng, điều mà PHP Foundation coi là phá vỡ thỏa thuận giữ kín (embargo). PHP phát hành các phiên bản sửa lỗi trong ngày, theo lịch đã dời là 14:00 UTC (21:00 giờ Việt Nam). Nhóm bảo mật PHP cho biết tại thời điểm phát hành, họ chưa thấy PoC nào đang lưu hành thực sự hoạt động được. Theo Reuters, CEO Cloudflare Matthew Prince cho biết mạng lưới của hãng ghi nhận hàng ngàn lượt thử khai thác trong 10 tiếng trước khi công bố, rồi tăng lên hàng chục ngàn trong 45 phút sau công bố, hàng trăm ngàn trong vòng hai tiếng, và hàng triệu tại thời điểm ông viết.
- 22/10: Nomura, Mitsubishi UFJ Financial Group, ANA và Đường sắt Đông Nhật Bản (JR East) tạm ngừng một số dịch vụ trực tuyến; Bộ Tài chính và Cơ quan Khí tượng Nhật Bản tạm ngừng một phần dịch vụ trực tuyến, còn Cơ quan Thuế quốc gia tạm gỡ dịch vụ xuống. Hàn Quốc nâng mức cảnh báo an ninh mạng cho khu vực tư nhân. Công ty Dataminr vẫn mô tả hoạt động ghi nhận được chỉ gồm dò quét, nhận dạng hệ thống và dùng mã khai thác không hoạt động, chưa có ca xâm nhập nào được biết tới.
- 23/10: SoftBank tạm ngừng hệ thống cảnh báo khẩn cấp cho người dùng di động trong lúc bảo trì để xử lý lỗ hổng PHP, theo Reuters. CISA bổ sung một quy tắc phát hiện SIGMA vô cảnh báo của mình. Cơ quan An ninh mạng Singapore (CSA) công bố hướng dẫn giám sát và cho biết đang ghi nhận “các nỗ lực khai thác trên diện rộng”. PHP đăng một thông báo tham khảo về hướng tấn công thứ ba, ít khả năng xảy ra, mang mã CVE-2026-115560.
- 24/10: Một honeypot do Adel Karimi, trưởng bộ phận phát hiện và ứng phó của Perplexity, vận hành ghi nhận một ca thực thi mã từ xa được xác nhận trên Apache mod_php chạy PHP 8.4.26, chỉ chậm một bản so với bản vá. Payload (phần mã tấn công) dùng một địa chỉ hàm được suy ra bằng các offset của mã khai thác đã công khai. Karimi lưu ý bằng chứng này chỉ phản ánh cấu hình mod_php một tiến trình xử lý, vốn được chọn vì thuận lợi cho kẻ tấn công.
- 26/10: CISA đưa cả hai lỗ hổng vô danh mục KEV và, theo BleepingComputer, yêu cầu các cơ quan dân sự liên bang Mỹ bảo vệ hệ thống trước thứ năm, 29/10, theo Chỉ thị Hoạt động Bắt buộc (BOD) 26-04.
Hai lỗ hổng là gì
CVE-2026-109618, “RCE qua lỗi sai lệch bộ nhớ khi hết bộ nhớ”: việc xử lý tình trạng hết bộ nhớ có thể ngắt PHP giữa chừng khi dữ liệu nội bộ của yêu cầu mới được khởi tạo một phần, và bước dọn dẹp sau đó có thể coi dữ liệu không hợp lệ này là hợp lệ. CVE-2026-109619, “RCE qua trạng thái toàn cục cũ”: trạng thái nội bộ thuộc về một yêu cầu có thể còn tồn tại sau khi vùng nhớ của nó đã được giải phóng, và một yêu cầu sau đó do cùng tiến trình xử lý (worker) phục vụ có thể dùng lại trạng thái này. PHP Foundation lưu ý cả hai nằm ở phần quản lý bộ nhớ và xử lý lỗi, những phần mà gần như mọi yêu cầu đều đi qua. Hồ sơ CVE đánh giá độ phức tạp tấn công ở mức cao, điều làm chậm kẻ tấn công nhưng không ngăn được họ.
Vì sao vụ việc đáng chú ý
Lỗi nằm ở môi trường chạy PHP, không nằm ở mã của doanh nghiệp. Mã sạch hay plugin cập nhật đầy đủ đều không giúp được gì khi trên mod_php, cuộc tấn công được kích hoạt trước khi ứng dụng kịp chạy. PHP chạy phía dưới WordPress, Drupal và Joomla, và BleepingComputer dẫn ước tính của VirusTotal rằng có hơn 5,1 triệu máy chủ PHP lộ ra internet. VnExpress cho biết PHP còn là nền của các framework như Laravel, Symfony và các bảng điều khiển máy chủ như cPanel, Plesk; theo số liệu BuiltWith mà báo này dẫn, tại Việt Nam có 143.000 website đang hoạt động sử dụng PHP. Hiệp hội An ninh mạng quốc gia nhận định mức độ ảnh hưởng tới từng hệ thống phụ thuộc vô nhiều yếu tố, như phiên bản PHP đang dùng hay mô hình triển khai website.
Các nhánh cũ phải tự lo. Google liệt kê mọi phiên bản từ 5.4 tới 8.5.11 đều có lỗ hổng. PHP 8.1 trở về trước không còn nhận bản cập nhật từ dự án PHP; nhóm bảo mật chỉ công bố các bản vá mã nguồn tối thiểu cho 7.4, 8.0 và 8.1, vốn chỉ hữu ích với ai tự biên dịch PHP. CISA khuyến nghị các tổ chức chưa thể cập nhật ngay, hoặc vẫn chạy 8.1 trở về trước, đưa các hệ thống dùng PHP ra khỏi mạng cho tới khi vá xong. PHP 8.2 lần này vẫn được vá, nhưng sẽ hết vòng đời hỗ trợ ngày 31/12/2026.
Số phiên bản có thể gây hiểu lầm theo cả hai chiều. Các bản phân phối Linux đưa bản sửa lỗi về phiên bản cũ (backport) mà không đổi sang số phiên bản của dự án gốc. Trên Ubuntu 24.04 LTS, gói đã vá là 8.3.6-0ubuntu0.24.04.13: chuỗi phiên bản ghi “8.3.6”, trong khi bản sửa của dự án gốc là 8.3.36. Ubuntu 22.04 LTS phát hành bản PHP 8.1 đã vá, 8.1.2-1ubuntu2.28, cho một nhánh mà chính dự án PHP đã ngừng hỗ trợ. Công cụ quét so chuỗi phiên bản có thể báo động nhầm một máy chủ đã vá, còn đội vận hành thấy “8.1” có thể kết luận sai rằng không có bản sửa. Google khuyến nghị tra nhật ký thay đổi (changelog) của gói để tìm hai mã CVE, đồng thời cảnh báo việc nâng cấp gói trên đĩa vẫn để lại tệp libphp.so hoặc php-fpm có lỗ hổng nằm trong bộ nhớ của các tiến trình đang chạy cho tới khi chúng được khởi động lại.
Khách thuê hosting phụ thuộc vô bản vá của người khác. Trên hosting dùng chung và các bảng điều khiển được quản lý sẵn, môi trường PHP thuộc về nhà cung cấp. Ông Felix Kuhlenkamp, phụ trách bảo mật của hiệp hội công nghiệp số Đức Bitkom, nói với Reuters rằng các tổ chức nhỏ có thể chạy website bằng PHP nhưng không thực sự theo dõi sát, và website nằm trên phiên bản không còn bản vá bảo mật thì phải nâng cấp toàn bộ hệ thống.
Việc khai thác bắt đầu trước khi có bản vá. Giám đốc an ninh thông tin của AWS, CJ Moses, cảnh báo bên phòng thủ không nên mặc định ngày công bố là ngày sớm nhất lỗ hổng bị khai thác. Một máy chủ vá ngày 21/10 vẫn có thể đã bị dò từ 17/10, còn máy chủ vá hôm nay đã phải đối mặt với mã khai thác công khai trong nhiều ngày.
WAF nằm ở đâu trong bức tranh này
Theo CISA, tường lửa ứng dụng web (WAF) “có thể đem lại một phần bảo vệ cho tới khi hệ thống được cập nhật hoặc vá”. Google nói các biện pháp Cloud Armor của chính hãng “chỉ đóng vai trò biện pháp bù trừ”, còn PHP cho biết các thiết lập tạm thời của dự án giúp giảm phơi nhiễm với một số hướng tấn công cụ thể nhưng không làm cho bản cài đặt an toàn. Như Era Artech đã phân tích trong bài về PeopleSoft, bản vá ảo chỉ là cầu nối tính bằng ngày, phải có người chịu trách nhiệm và hạn kết thúc, chứ không thay được bản cập nhật.
Doanh nghiệp nên làm gì ngay
- Kiểm kê mọi môi trường chạy PHP, không chỉ website. CISA lưu ý PHP thường là thành phần của phần mềm khác nên không phải lúc nào cũng thấy được trực tiếp. CSA đề nghị các tổ chức kiểm tra máy chủ web kể cả khi website chính không dùng PHP. Hãy tính cả bảng điều khiển, công cụ nội bộ, container image và thiết bị chuyên dụng: Google cảnh báo các hệ thống biên, cổng kết nối, quản trị, lưu trữ và bảo mật thường nhúng sẵn PHP.
- Vá, xác minh và khởi động lại. Nâng lên 8.5.12, 8.4.27, 8.3.36 hoặc 8.2.35, hoặc cài gói backport của bản phân phối. Xác nhận bằng cách tìm hai mã CVE trong changelog của gói, rồi khởi động lại
php-fpm,apache2/httpd,frankenphphoặclsws, đồng thời build lại và triển khai lại container image. - Loại bỏ 8.1 và các bản cũ hơn. Nâng lên nhánh còn hỗ trợ, dùng nhà cung cấp có backport, hoặc đưa hệ thống ra khỏi mạng như CISA khuyến nghị. Lên kế hoạch rời khỏi 8.2 trước ngày 31/12.
- Yêu cầu nhà cung cấp hosting và đơn vị làm web trả lời rõ. Hỏi bằng văn bản các website đang chạy phiên bản và bản build PHP nào, vá và khởi động lại lúc nào, sau đó đã kiểm tra những gì. Nếu nhà cung cấp không trả lời được, hãy cân nhắc tạm ngừng website cho tới khi có câu trả lời.
- Chỉ dùng biện pháp tạm thời như cầu nối. PHP liệt kê các thiết lập tạm thời:
session.upload_progress.enabled=0đặt trongphp.inihoặc pool FPM (không dùngini_set()hay.user.ini),memory_limit=-1khóa bằngphp_admin_value,post_max_sizeở mức thấp, vàfatal_error_backtraces=0trên PHP 8.5, kèm khởi động lại mọi worker. Sau khi vá, vẫn giữ tắt upload progress cho tới bản phát hành định kỳ kế tiếp vì CVE-2026-115560. - Săn tìm dấu vết ngược về tới 17/10. Với máy chủ có dấu hiệu bị dò, Google khuyên chụp lại bộ nhớ của worker trước khi khởi động lại, vì khởi động lại sẽ xóa mất chứng cứ. Đặt cảnh báo khi
sh,bash,curlhoặcwgetđược khởi chạy bởiphp-fpm,httpdhayapache2; khi cookiePHPSESSIDtrả ra dài hơn 256 byte, dấu hiệu có thể cho thấy rò rỉ bộ nhớ; và khi số worker bị sập tăng vọt. Chạy quy tắc SIGMA của CISA trên nhật ký hệ thống. - Coi việc bị thực thi mã là bị chiếm quyền hoàn toàn. Xoay vòng (rotate) mọi thông tin bí mật mà tài khoản máy chủ web đọc được (mật khẩu cơ sở dữ liệu, khóa API, thông tin xác thực cloud) và dựng lại máy chủ thay vì cố làm sạch. Google cũng khuyến nghị chặn kết nối internet chiều đi từ máy chủ PHP.
Góc nhìn của Era Artech
PHP Foundation thẳng thắn gọi việc chậm sửa một nguyên nhân gốc đã được phát hiện từ năm 2024 là “một thất bại về cấu trúc”, rồi một vụ rò rỉ, một đoạn video đăng nhầm và một bản phát hành sớm đã rút ngắn thời gian của bên phòng thủ. Dù vậy, với phần lớn tổ chức, yếu tố quyết định là họ có biết các môi trường PHP của mình nằm ở đâu và ai chịu trách nhiệm cập nhật hay không. Với mỗi lỗ hổng nghiêm trọng đang bị khai thác, chúng tôi đề xuất ghi lại hai mốc cho từng hệ thống (ngày bản vá được xác minh và tiến trình đã khởi động lại, và ngày hoàn tất kiểm tra xâm nhập) và coi hệ thống là rủi ro còn mở cho tới khi có đủ cả hai.